
आजच्या काळात कोणतेही Home Loan, Personal Loan, Car Loan किंवा Credit Card घेण्यापूर्वी बँका सर्वात आधी तुमचा CIBIL Score तपासतात. जर तुमचा सिबिल स्कोर चांगला असेल, तर कर्ज सहज मंजूर होण्याची आणि कमी व्याजदर मिळण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे प्रत्येकाने वेळोवेळी आपला CIBIL Score तपासणे आवश्यक आहे.
या लेखात सिबिल स्कोर म्हणजे काय, तो कसा चेक करायचा, फ्रीमध्ये कुठे पाहायचा आणि स्कोर तपासताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात याची सविस्तर माहिती जाणून घेऊया.
Must Read – SIP म्हणजे काय? ते कसे काम करते आणि त्याचे फायदे
सिबिल स्कोर म्हणजे काय?
सिबिल स्कोर (CIBIL Score) हा 300 ते 900 या दरम्यान असलेला तीन अंकी आकडा असतो. हा स्कोर तुमच्या कर्ज परतफेडीचा इतिहास, क्रेडिट कार्ड वापर, EMI भरण्याची सवय आणि आर्थिक शिस्त यावर आधारित तयार केला जातो.
साधारणपणे:
- 300 ते 549 – खराब स्कोर
- 550 ते 649 – सुधारणा आवश्यक
- 650 ते 749 – चांगला स्कोर
- 750 ते 900 – उत्कृष्ट (Excellent)
750 किंवा त्यापेक्षा जास्त CIBIL Score असलेल्या व्यक्तींना बँका कमी जोखमीचे ग्राहक मानतात.
सिबिल स्कोर चेक करणे का आवश्यक आहे?
अनेक लोकांना कर्ज नाकारले गेल्यानंतरच सिबिल स्कोरचे महत्त्व समजते. प्रत्यक्षात, नियमितपणे स्कोर तपासल्यास अनेक फायदे मिळतात.
- कर्जासाठी पात्रता आधीच समजते.
- क्रेडिट रिपोर्टमधील चुका शोधता येतात.
- फसवणूक किंवा अनधिकृत कर्जाची माहिती मिळते.
- भविष्यातील आर्थिक नियोजन सोपे होते.
- कर्ज मंजुरीची शक्यता वाढवण्यासाठी वेळेत सुधारणा करता येते.
मोबाईलवर सिबिल स्कोर कसा चेक करायचा?
1) सर्वप्रथम Paisabazaar Free Credit Score या पेजला भेट द्या.
2) तुमचा मोबाईल नंबर टाका. मोबाईलवर आलेला OTP टाकून नंबर Verify करा.
3) त्यानंतर तुमचा PAN क्रमांक, नाव, जन्मतारीख, ई-मेल आयडी आणि इतर आवश्यक माहिती भरा. सर्व माहिती सबमिट केल्यानंतर काही सेकंदांत तुमचा Credit Score आणि Credit Report स्क्रीनवर दिसेल.
सिबिल स्कोर तपासण्यासाठी कोणती माहिती लागते?
- PAN कार्ड
- आधार कार्ड (काही सेवांसाठी)
- मोबाईल नंबर
- ई-मेल आयडी
- जन्मतारीख
CIBIL Score किती असावा?
वेगवेगळ्या बँकांचे निकष वेगळे असू शकतात. मात्र सामान्यतः:
- 750+ – सर्वोत्तम
- 700 ते 749 – चांगला
- 650 ते 699 – सरासरी
- 650 पेक्षा कमी – कर्ज मंजुरी कठीण होऊ शकते.
सिबिल स्कोर कमी का होतो?
अनेकदा लोक नकळत अशा चुका करतात ज्यामुळे CIBIL Score कमी होतो.
- EMI वेळेवर न भरणे
- Credit Card चे बिल उशिरा भरणे
- Credit Limit चा जास्त वापर
- वारंवार Loan साठी अर्ज करणे
- जुनी कर्जे थकवणे
- Credit Report मधील चुकीची माहिती
CIBIL Score कसा सुधारावा?
- सर्व EMI वेळेवर भरा.
- Credit Card ची थकबाकी पूर्ण भरा.
- Credit Utilization 30% च्या आत ठेवा.
- अनावश्यक Loan अर्ज टाळा.
- जुनी कर्जे नियमित बंद करा.
- Credit Report मधील चुका दुरुस्त करा.
सिबिल स्कोर किती वेळाने तपासावा?
तज्ज्ञांच्या मते प्रत्येक 3 ते 6 महिन्यांनी CIBIL Score तपासणे योग्य असते. जर तुम्ही लवकरच Home Loan किंवा Personal Loan घेणार असाल, तर अर्ज करण्यापूर्वी एकदा स्कोर नक्की तपासा.
आजच्या डिजिटल युगात CIBIL Score तपासणे अतिशय सोपे झाले आहे. फक्त PAN कार्ड आणि मोबाईल नंबरच्या मदतीने काही मिनिटांत तुम्ही तुमचा स्कोर पाहू शकता. नियमितपणे CIBIL Score तपासल्याने आर्थिक शिस्त राखण्यास मदत होते, तसेच भविष्यात कर्ज घेणे अधिक सोपे होते. त्यामुळे प्रत्येकाने वेळोवेळी आपला CIBIL Score आणि Credit Report तपासण्याची सवय लावावी.