surya namaskar / सूर्य नमस्कार मराठी
सूर्य नमस्कार (Surya Namaskar information in marathi)
सूर्याशिवाय पृथ्वीवरील जीवन शक्य नाही. सूर्य नमस्कार ही पृथ्वीवरील सर्व प्रकारच्या जीवनाचा स्रोत असलेल्या सूर्याबद्दल आदर आणि कृतज्ञता दर्शविण्याची एक प्राचीन पद्धत आहे. सूर्याला नमस्कार करण्याची पद्धत जाणून घेणे इतकेच पुरेसे नाही, सूर्य नमस्कार चे प्राचीन पद्धतीमागील विज्ञान देखील समजणे आवश्यक आहे.
या पवित्र आणि शक्तिशाली योगिक पद्धतीला चांगले समजून घेतल्यास या पद्धतीपासून योग्य फायदे आणि धारणा मिळते. सूर्यनमस्कार केल्याने तुम्हाला योग्य व आनंददायक परिणाम मिळतात.
भारताच्या ऋषिमुनींनी असे म्हटले आहे की, शरीराचे वेगवेगळे भाग वेगवेगळ्या देवतांनी नियंत्रित केले आहेत. मणिपुर चक्र सूर्याशी संबंधित आहे. मणिपुर चक्र सूर्यनमस्काराच्या अखंड अभ्यासाने विकसित केले गेले आहे.
ज्यामुळे व्यक्तीची सर्जनशीलता आणि अंतर्ज्ञान वाढते. हेच कारण होते की, ऋषिमुनींनी सूर्यनमस्काराच्या प्रथेवर इतका भर दिला.
सूर्यनमस्कार मध्ये 12 सोपे आसने आहेत. सूर्यनमस्कार सकाळी करणे चांगले आहे. सूर्यनमस्काराच्या नियमित सरावातून शरीरात रक्त परिसंचरण सुधारते, आरोग्य सुधारते आणि शरीर रोगमुक्त राहते. तसेच सूर्य नमस्कार चे हृदय, यकृत, आतडे, पोट, छाती, स्वरयंत्र, शरीरातील सर्व भागांसाठी बरेच फायदेशीर आहेत.
सूर्यनमस्काराने डोक्यापासून पायापर्यंत शरीराच्या सर्व अवयवांना मोठ्या प्रमाणात फायदा होतो. म्हणूनच सर्व योग तज्ञ त्याच्या अभ्यासावर विशेष जोर देतात.
| हे वाचलंत का? – * पोटाची चरबी कमी करण्यासाठी घरगुती उपाय * चांगल्या आरोग्यासाठी आवश्यक टिप्स |
सूर्य नमस्कार चे फायदे (surya namaskar benefits in marathi)
सूर्यनमस्कार आसन हे हलका व्यायाम आणि योगसन यांच्यातील मध्यभाग आहे आणि सूर्यनमस्कार कधीही खाली पोटात केला जाऊ शकतो. तथापि, सकाळची वेळ सूर्य नमस्कारसाठी सर्वोत्तम मानली जाते, कारण ती मनाला आणि शरीराला शक्ती देते, शरीराला ताजेतवाने करते, सूर्यनमस्कार मनाला शांत करते, एकाग्रता वाढविते सूर्यनमस्काराच्या नियमित अभ्यासामुळे शरीरात शक्ती आणि बळ वाढते. आणि दिवसाच्या कार्यासाठी तयार करते.
जर हे दुपारी केले गेले तर, ते शरीराला त्वरित ऊर्जेने भरते, संध्याकाळी केल्यास ताण कमी होण्यास मदत होते. जर सूर्यनमस्कार उच्च वेगाने केले गेले, तर हा एक चांगला व्यायाम असल्याचे सिद्ध होऊ शकते आणि वजन कमी करण्यास मदत करू शकते.
सूर्य नमस्कार चे फायदे (surya namaskar in marathi)
१) वजन कमी करण्यास मदत करते.
२) पचन आणि भूक सुधारते.
३) शरीराला लवचिक बनवते.
४ ) शारीरिक आणि मानसिक सामर्थ्य सुधारते.
५ ) स्नायू आणि हाडे मजबूत करतात.
६) बद्धकोष्ठता समस्या सुधारण्यास मदत करते.
७ ) शरीराची मुद्रा सुधारते आणि संतुलन तयार करण्यात मदत करते.
८) हात, खांदे, कंबर, पाय, आणि कूल्हे यांचे स्नायू मजबूत करतात.
Surya Namaskar all steps
सूर्य नमस्कार चे प्रकार (surya namaskar in marathi)
सूर्य नमस्कारची १२ आसने.
१) नमस्कारासन
२) हस्त उत्तासन
३) पादहस्तासन
४) अश्वसंचालनासन
५) पर्वतासन
६) अष्टांग नमस्कार
७) भुजंगासन
८) पर्वतासन
९) अश्वसंचालनासन
१०) पादहस्तासन
११) हस्त उत्तासन
१२) नमस्कारासन
सूर्य नमस्कार चे प्रकार (surya namaskar steps in marathi)
१) नमस्कारासन
सूर्याकडे तोंड करून सरळ उभे रहा. उजव्या पायाचा अंगठा व टाच डाव्या पायाशी जुळून घ्या. दोन्ही हात नमस्कार स्थितीमध्ये छातीच्या मध्यभागी ठेवा. हाताचे पंजे व बोटे जुळवा. बोटे छातीकडे झुकलेले असावेत. पंजा जमिनीला काटकोनात ठेवा. अंगठ्याचे मूळ छातीच्या मध्यभगी ठेवा. कोपर जमिनीला समांतर असावेत. छाती पुढे काढा. खांदे मागे ढकलून खाली ओढा. नजर समोर ठेवा.
२) हस्त उत्तासन
श्वास घेताना, हात वर आणि शरीराच्या मागच्या बाजूला न्यावे आणि फोटो मध्ये दाखवल्या प्रमाणे हात कानाजवळ ठेवा. या आसनात संपूर्ण शरीर गुडघ्यापासून हाताच्या बोटांपर्यंत वर खेचण्याचा प्रयत्न करा.
३) पादहस्तासन
श्वास बाहेर सोडतांना रीढ़ सरळ ठेवा आणि कंबरेच्या पुढे वाका. पूर्णपणे श्वास बाहेर सोडतांना, दोन्ही हात पंजाच्या जवळ जमिनीवर ठेवा.
४) अश्वसंचालनासन
श्वास घेत, शक्य तितका डावा पाय मागे घ्या, उजवीकडे गुडघा जमिनीवर ठेवा, दृष्टी वरच्या बाजूस ठेवा.
५) सन्तुलानासन
श्वास घेत, दोन्ही हात खाली ठेऊन, उजवा पाय मागे घ्या (त्या वेळेस दोन्ही पाय मागे असेल.) आणि संपूर्ण शरीर सरळ रेषेत ठेवा. यामध्ये शरीराला संतुलित करा.
६) अष्टांग नमस्कार
surya namaskar steps in marathi
आरामात दोन्ही गुडघे जमिनीवर घ्या आणि श्वास सोडा. आपले कूल्हे मागील बाजूस उंच करा. संपूर्ण शरीराला पुढे सरकवा. आपल्या छातीला आणि हनुवटीला जमिनीला स्पर्श करा.
७) भुजंगासन
पुढे सरकतांना, भुजंगासन मध्ये छाती वर उंच करा आणि दोन्ही हाताचे कोपर सरळ राहू द्या. पूर्ण भार दोन्ही हातांवर येऊ द्या आणि खांदे सरळ ठेवा. खांद्यांना काना पासून दूर करा व दृष्टि वरच्या बाजूला ठेवा.
८) पर्वतासन
श्वासोच्छ्वास सोडतांना, छाती खाली वाकवून, कूल्ह्यांचा आणि पाठीचा खालचा भाग वर घ्या आणि उलटा व्ही (˄) च्या आकारासारखा शरीराला आकार द्या. जे कि पर्वताच्या आकारासारखे आपले शरीर दिसेल.
९) अश्वसंचालनासन
श्वास घेत असतांना, उजवा पाय दोन हातच्या मध्ये ठेवा, आणि डावा गुडघा जमिनीवर ठेवून सरळ मागे न्या. व दृष्टी वर ठेवा.
१०) पादहस्तासन
श्वास बाहेर टाकताना डावा पाय पुढे आणा, तळवे जमिनीवर राहू द्या. आवश्यक असल्यास गुडघे वाकू शकता.
११) हस्त उत्तासन
श्वास घेत असतांना, हळू हळू रीढ़ ला वर आणा, हातांना वर घेऊन मागच्या बाजूला घेऊन जा. जसे कि, सुरुवातीची पद्धती प्रमाणे
१२) नमस्कारासन
श्वास बाहेर टाकताना, प्रथम शरीर सरळ करत, नमस्काराच्या पूर्व स्तिथीत यावे.
आम्ही आशा करतो कि, सूर्यनमस्कार (surya namaskar in marathi) बद्दल ची हि माहिती तुम्हाला नक्की आवळली असेल. अश्याच छान-छान माहिती साठी माहितीलेक ला अवश्य भेट द्या. तसेच आसने, प्राणायाम आणि ध्यान समद्धी अधिक माहितीसाठी तुम्ही आम्हाला यू ट्यूब व टेलिग्राम पेज वर फॉलोव करू शकता.
सूर्य नमस्कार बद्दल नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
Q.1 – सूर्य नमस्कार म्हणजे काय?
उत्तर: सूर्य नमस्कार हा १२ योगासनांचा क्रम असून शरीर, मन आणि श्वास यांचा समतोल साधणारा एक संपूर्ण व्यायाम आहे. नियमित सूर्य नमस्कार केल्याने शरीर लवचिक, तंदुरुस्त आणि ऊर्जावान राहण्यास मदत होते.
Q.2 – सूर्य नमस्कार दररोज किती करावेत?
उत्तर: नवशिक्यांनी सुरुवातीला ५ ते ६ सूर्य नमस्कार करावेत. सराव वाढल्यानंतर आपल्या क्षमतेनुसार १२ किंवा त्यापेक्षा अधिक सूर्य नमस्कार करता येतात.
Q.3 – सूर्य नमस्कार करण्याची योग्य वेळ कोणती?
उत्तर: सूर्य नमस्कार सकाळी सूर्योदयानंतर रिकाम्या पोटी करणे सर्वोत्तम मानले जाते. सकाळी शक्य नसल्यास संध्याकाळी जेवणापूर्वीही करता येतात.
Q.4 – सूर्य नमस्काराचे प्रमुख फायदे कोणते आहेत?
उत्तर: सूर्य नमस्कारामुळे वजन नियंत्रणात राहण्यास मदत होते, स्नायू मजबूत होतात, पचनक्रिया सुधारते, रक्ताभिसरण वाढते आणि मानसिक तणाव कमी होतो.
Q.5 – सूर्य नमस्कारामुळे वजन कमी होते का?
उत्तर: होय. नियमित सूर्य नमस्कार, संतुलित आहार आणि योग्य जीवनशैली यांचा अवलंब केल्यास कॅलरी बर्न होण्यास मदत होते आणि वजन कमी करण्यास सहाय्य मिळू शकते.
Q.6 – सूर्य नमस्कार कोण करू शकतो?
उत्तर: लहान मुले, तरुण आणि निरोगी प्रौढ व्यक्ती सूर्य नमस्कार करू शकतात. मात्र गर्भवती महिला, गंभीर हृदयविकार किंवा सांध्यांच्या समस्यांनी ग्रस्त व्यक्तींनी डॉक्टरांचा किंवा योगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Q.7 – सूर्य नमस्कार करण्यापूर्वी काय काळजी घ्यावी?
उत्तर: सूर्य नमस्कार नेहमी रिकाम्या पोटी किंवा जेवणानंतर किमान ३ ते ४ तासांनी करावेत. सैल कपडे परिधान करावेत आणि योग्य पद्धतीने श्वासोच्छ्वासावर लक्ष द्यावे.
Q.8 – सूर्य नमस्कारामुळे उंची वाढते का?
उत्तर: सूर्य नमस्कारामुळे शरीर लवचिक राहते, पाठीचा कणा मजबूत होतो आणि शरीराची ठेवण सुधारते. मात्र प्रौढांमध्ये उंची वाढण्याचा थेट वैज्ञानिक पुरावा उपलब्ध नाही.
Q.9 – सूर्य नमस्कार करताना मंत्र म्हणणे आवश्यक आहे का?
उत्तर: नाही. सूर्य नमस्कार मंत्रांशिवायही करता येतो. मात्र मंत्रांसह केल्यास मनाची एकाग्रता आणि आध्यात्मिक अनुभव अधिक चांगला होऊ शकतो.
Q.10 – सूर्य नमस्कार करताना कोणत्या चुका टाळाव्यात?
उत्तर: घाईघाईने सूर्य नमस्कार करणे, चुकीची शरीरस्थिती ठेवणे, श्वासोच्छ्वासाकडे दुर्लक्ष करणे आणि शरीरावर जास्त ताण देणे टाळावे. योग्य तंत्राने केल्यास दुखापतीचा धोका कमी होतो.
Q.11 – सूर्य नमस्कारामुळे कोणते आजार नियंत्रणात राहण्यास मदत होऊ शकते?
उत्तर: नियमित सूर्य नमस्कारामुळे तणाव, लठ्ठपणा, पचनाच्या काही समस्या आणि शरीरातील कडकपणा कमी होण्यास मदत मिळू शकते. मात्र कोणत्याही आजारावर हा वैद्यकीय उपचाराचा पर्याय नाही.
Q.12 – सूर्य नमस्कार किती वेळात पूर्ण होतो?
उत्तर: एका सूर्य नमस्कारासाठी साधारण ३० ते ६० सेकंद लागतात. गती आणि सरावानुसार वेळ कमी-जास्त होऊ शकतो.
- सागर राऊत
Instagram:- @be_a_sadhak
YouTube:- Yog Sadhak
🔴 माहिती लेक (MahitiLake) वरील आर्टिकल कॉपी-पेस्ट करून स्वतःच्या वेबसाईटवर टाकण्यास सक्त मनाई आहे. याचे उल्लंघन केल्याचे आढळल्यास कायदेशीर कॉपीराईट (DMCA) कायद्यानुसार कारवाई करण्यात येईल.