Smart Meter App : देशभरात वीज ग्राहकांसाठी स्मार्ट मीटर बसवण्याचे काम सुरू आहे. या मीटरमुळे ग्राहकांना वीज वापराची माहिती, खर्च आणि प्रीपेड मीटरमधील शिल्लक रक्कम मोबाईलवर पाहता येते. मात्र, ही सुविधा उपलब्ध असूनही अनेक ग्राहक स्मार्ट मीटरशी संबंधित मोबाईल App चा वापर करत नाहीत. 15 जानेवारी 2026 पर्यंत देशात विविध योजनांतर्गत 5.62 कोटी स्मार्ट मीटर बसवण्यात आले होते. तसेच, 80 टक्क्यांहून अधिक ग्राहक संबंधित App वापरत नसल्याचे वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे.
Must Read : सौर ऊर्जाची सविस्तर व संपूर्ण माहिती
स्मार्ट मीटर App म्हणजे काय?
स्मार्ट मीटर App हे वीज वितरण कंपनीकडून उपलब्ध करून दिले जाणारे मोबाईल अॅप्लिकेशन आहे. याच्या मदतीने ग्राहकांना आपल्या वीज वापरावर लक्ष ठेवता येते. काही App मध्ये दररोज किंवा महिन्याला किती वीज वापरली, प्रीपेड मीटरमध्ये किती बॅलन्स शिल्लक आहे आणि रिचार्ज कधी करावा लागेल, याची माहिती मिळते.
मात्र, सर्व वीज वितरण कंपन्यांच्या App मध्ये एकसारख्या सुविधा असतीलच असे नाही. त्यामुळे ग्राहकांनी आपल्या वीज वितरण कंपनीचे अधिकृत App वापरणे महत्त्वाचे आहे.
स्मार्ट मीटर App वापरण्याचे 5 महत्त्वाचे फायदे
1. वीज वापराची माहिती मोबाईलवर
घरात किती वीज वापरली जात आहे, याचा अंदाज App मधील उपलब्ध आकडेवारीवरून घेता येतो. त्यामुळे विजेचा वापर वाढत असल्यास त्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी योग्य उपाय करता येतात.
2. वीज बिलाचा खर्च समजण्यास मदत
वीज वापराच्या नोंदी पाहून कोणत्या कालावधीत जास्त वीज खर्च झाली, याचा अंदाज येऊ शकतो. त्यानुसार अनावश्यक दिवे, पंखे किंवा इतर उपकरणांचा वापर कमी करता येतो.
3. प्रीपेड मीटरचा बॅलन्स तपासता येतो
प्रीपेड स्मार्ट मीटर वापरणाऱ्या ग्राहकांना उपलब्ध सुविधेनुसार शिल्लक रक्कम तपासता येते. काही App मधून थेट रिचार्जही करता येतो.
4. कमी बॅलन्सचे Alert मिळू शकतात
काही वीज वितरण कंपन्या बॅलन्स कमी झाल्यावर SMS किंवा मोबाईल App द्वारे सूचना देतात. त्यामुळे वेळेवर रिचार्ज करण्याचे नियोजन करता येते.
5. तक्रार नोंदवण्यासाठी मदत
काही अधिकृत App मध्ये वीज बिल, मीटर किंवा इतर सेवांशी संबंधित तक्रार नोंदवण्याची सुविधा उपलब्ध असते. त्यामुळे कार्यालयात जाण्यापूर्वी ऑनलाइन तक्रार करता येऊ शकते.
स्मार्ट मीटर असूनही ग्राहक App का वापरत नाहीत?
अनेक ग्राहकांना त्यांच्या वीज कनेक्शनसाठी अधिकृत App उपलब्ध आहे, याची माहिती नसते. काहींना App डाउनलोड करणे, नोंदणी करणे किंवा ग्राहक क्रमांक जोडणे अवघड जाते. ज्येष्ठ नागरिक आणि स्मार्टफोनचा कमी वापर करणाऱ्या व्यक्तींनाही या अडचणी येऊ शकतात.
याशिवाय, अनेक ग्राहक पारंपरिक वीज बिलावरच अवलंबून असतात. त्यामुळे मोबाईलवर वीज वापर तपासण्याची सवय विकसित झालेली नाही. ग्राहकांना योग्य मार्गदर्शन मिळाल्यास या सुविधांचा वापर वाढू शकतो.
स्मार्ट मीटरचे वीज बिल जास्त आल्यास काय करावे?
- वीज वितरण कंपनीकडे तक्रार करा: ग्राहक क्रमांक, बिलाची प्रत आणि उपलब्ध मीटर रीडिंगसह तक्रार नोंदवा.
- तक्रार क्रमांक जतन करा: भविष्यात पाठपुरावा करण्यासाठी तो उपयोगी पडेल.
- तक्रार न सुटल्यास पुढील स्तरावर जा: संबंधित ग्राहक तक्रार निवारण मंचाकडे (CGRF) दाद मागता येते. लागू प्रक्रियेनुसार त्यानंतर राज्याच्या Electricity Ombudsman कडेही जाता येऊ शकते.
स्मार्ट मीटरचा पूर्ण फायदा घेण्यासाठी केवळ मीटर बसवणे पुरेसे नाही, तर त्यासोबत उपलब्ध डिजिटल सुविधांचा वापर करणेही महत्त्वाचे आहे. आपल्या वीज वितरण कंपनीचे अधिकृत App तपासा आणि त्यातून वीज वापर, उपलब्ध बॅलन्स व इतर सुविधा समजून घ्या. यामुळे वीज खर्चावर लक्ष ठेवणे आणि संभाव्य अडचणींचे वेळीच निराकरण करणे अधिक सोपे होऊ शकते.
Must Read: Cyber Fraud झाल्यास पैसे परत मिळतात का?
सागर राऊत हे MahitiLake चे संस्थापक आणि मराठी लेखक आहेत. सरकारी योजना, शेती, व्यवसाय, फायनान्स, आरोग्य, शिक्षण आणि तंत्रज्ञान या विषयांवर अभ्यास करून सोप्या मराठी भाषेत माहितीपूर्ण लेख लिहितात. वाचकांपर्यंत उपयुक्त आणि अचूक माहिती पोहोचवणे हे त्यांचे ध्येय आहे.