SIP म्हणजे Systematic Investment Plan. म्युच्युअल फंडामध्ये ठराविक रक्कम दर महिन्याला गुंतवण्याची ही एक सोपी पद्धत आहे. अनेक गुंतवणूकदार काही कारणांमुळे SIP सुरू केल्यानंतर ती बंद करण्याचा विचार करतात. उत्पन्न कमी होणे, आर्थिक अडचण, अचानक आलेला खर्च किंवा गुंतवणुकीचा उद्देश बदलणे यामुळे SIP थांबवली जाऊ शकते.
पण SIP बंद केल्यावर नेमके काय होते? याबद्दल अनेकांच्या मनात संभ्रम असतो. चला, हे सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
Must Read – Cyber Fraud झाल्यास पैसे परत मिळतात का?
SIP बंद केल्यावर म्युच्युअल फंडातील पैसे मिळतात का?
SIP बंद करणे आणि म्युच्युअल फंडातील गुंतवणूक काढणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. तुम्ही SIP बंद केली म्हणजे आधी गुंतवलेले पैसे आपोआप तुमच्या बँक खात्यात येत नाहीत.
SIP बंद केल्यानंतर भविष्यातील मासिक हप्ते थांबतात, मात्र आधी खरेदी केलेले म्युच्युअल फंड युनिट्स तुमच्या खात्यात कायम राहू शकतात. त्या गुंतवणुकीची किंमत संबंधित फंडाच्या बाजारमूल्यानुसार कमी-जास्त होत राहते.
SIP बंद केली तर नुकसान होते का?
फक्त SIP बंद केल्यामुळे थेट नुकसान होत नाही. मात्र SIP लवकर थांबवल्यास दीर्घकालीन गुंतवणुकीचा फायदा कमी होऊ शकतो.
उदाहरणार्थ, तुम्ही दर महिन्याला ₹2,000 SIP करत असाल आणि काही वर्षांनी ती बंद केली, तर त्यानंतर नवीन गुंतवणूक होणार नाही. त्यामुळे कंपाउंडिंगचा फायदा आणि भविष्यातील संभाव्य वाढ कमी होऊ शकते. याशिवाय, बाजार खाली असताना घाईने जुनी गुंतवणूक विकल्यास प्रत्यक्ष तोटा होण्याची शक्यता असते.
SIP बंद करण्याऐवजी Pause करणे योग्य ठरू शकते का?
आर्थिक अडचण काही काळासाठी असेल तर SIP पूर्णपणे बंद करण्याऐवजी SIP Pause करण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे का, हे संबंधित म्युच्युअल फंड किंवा प्लॅटफॉर्मवर तपासता येते.
यामुळे काही काळ नवीन हप्ते थांबवता येऊ शकतात आणि परिस्थिती सुधारल्यानंतर पुन्हा गुंतवणूक सुरू करता येऊ शकते. मात्र Pause सुविधा, कालावधी आणि अटी फंड/प्लॅटफॉर्मनुसार वेगळ्या असू शकतात.
SIP बंद केली आणि पैसे काढले तर?
जर SIP थांबवल्यानंतर तुम्ही आधीची म्युच्युअल फंड गुंतवणूकही Redeem केली, तर युनिट्स विकले जातात आणि लागू नियमांनुसार रक्कम तुमच्या बँक खात्यात मिळते.
मात्र पैसे काढण्यापूर्वी Exit Load, कर आणि गुंतवणुकीच्या उद्देशावर होणारा परिणाम तपासणे महत्त्वाचे आहे. विशेषतः इक्विटी म्युच्युअल फंडामध्ये अल्पकालीन बाजारातील चढ-उतारांचा विचार करावा.
SIP बंद करण्यापूर्वी काय विचार करावा?
- SIP बंद करण्याचे कारण तात्पुरते आहे की कायमचे?
- सध्या आर्थिक गरज किती आहे?
- आधीची गुंतवणूक काढण्याची खरंच गरज आहे का?
- SIP ची रक्कम कमी करून ती सुरू ठेवता येईल का?
- तुमचे आर्थिक उद्दिष्ट आणि कालावधी काय आहे?
जर फक्त बाजारात घसरण झाली म्हणून SIP बंद करण्याचा विचार करत असाल, तर निर्णय घेण्यापूर्वी दीर्घकालीन उद्दिष्ट पुन्हा तपासणे योग्य ठरू शकते.
निष्कर्ष
SIP बंद केल्यावर आधीची म्युच्युअल फंड गुंतवणूक आपोआप बंद होत नाही. मुख्यतः भविष्यातील नियमित गुंतवणुकीचे हप्ते थांबतात. आधीची गुंतवणूक कायम ठेवता येऊ शकते किंवा गरजेनुसार नंतर Redeem करता येते.
त्यामुळे SIP बंद करण्यापूर्वी तुमची आर्थिक परिस्थिती, गुंतवणुकीचे उद्दिष्ट, कालावधी, कर आणि संभाव्य Exit Load यांचा विचार करा. तात्पुरती आर्थिक अडचण असल्यास SIP कमी करणे किंवा उपलब्ध असल्यास काही काळासाठी Pause करणे हा पर्यायही तपासता येतो.
टीप: म्युच्युअल फंडातील परतावा बाजारातील जोखमीवर अवलंबून असतो. गुंतवणूक करण्यापूर्वी संबंधित योजनेची कागदपत्रे आणि अटी काळजीपूर्वक वाचा.